Claque en klapvee

Blokken, Van Gils & Gasten, Kalmte kan U redden, De Ideale Wereld, Extra Time, The Voice Kids, De Slimste Mens, De Zevende Dag, Switch, Twee tot de Zesde Macht, De 3 Wijzen, Beste Kijkers, Het Lichaam van Coppens, Belgium’s got Talent, Gert Late Night, Comedy Kings, Zo Man Zo Vrouw…

Het Mes of Tafel, TV-kijker van het Jaar, Kassa, Sterke Verhalen, Thank you for the Music, RTL Late Night, Dance as One, Jinek, De Hofbar, De Wereld Draait Door, Pauw, Laat Op Een, Wie ben ik, Podium Witteman, Ranking the Stars, Tijd voor Max, Radar, Voetbal Inside, De Kwis, Zondag met Lubach, Een tegen 100, De Rijdende Rechter…

En met dit lijstje kunnen we nog wel een tijdje doorgaan.

Elke televisiezender die zich een beetje respecteert – en waarom zouden ze dat niet doen – pakt wel uit met een programma waarbij het aanwezige publiek verondersteld wordt een belangrijke inbreng te hebben. Nu ja, belangrijk? Er een beetje bij zitten als kippen op de roest, lachen als een rode lamp gaat branden en/of luid applaudisseren als een opgewonden en druk met de armen zwaaiende publieksopwarmer je daartoe aanzet. Voor sommige mensen zou dat wel eens een mijlpaal in hun leven kunnen betekenen maar mij ontgaat het wel een beetje waarom je absoluut bij zo’n opname aanwezig wilt zijn. Ieder zijn meug, moet je dan maar denken.

Met de wildgroei aan commerciële zenders in ons taalgebied (VTM, Vier, Vijf, Zes, CAZ, Q2, Vitaya in Vlaanderen; RTL 4, RTL5, RTL7, RTL8, Veronica, Net 5, Zes, SBS9, ONS, FOX in Nederland) is de wildgroei aan programma’s met publiek recht evenredig toegenomen. In die mate zelfs dat bepaalde programmamakers het echt wel moeilijk krijgen om een representatief publiek bijeen te scharrelen. Vooral als het een nieuw programma betreft dat nog niet algemeen bekend is en dat zijn waarde nog niet bewezen heeft. Je zult dan maar een tribune opgebouwd hebben voor een honderdtal toeschouwers en er komt nauwelijks vier man en een spreekwoordelijke paardenkop opdagen. Tja, dat kun je niet maken. Zodoende blijkt dat er nogal regelmatig beroep gedaan wordt op speciaal daarvoor opgerichte castingbureaus die figuranten verhuren om enkele uurtjes in de studio te komen zitten. Tegen betaling, uiteraard. Dat klapvee kan er zo’n 50 euro aan verdienen, met een kom soep en een boterhammetje er bovenop. In Nederland schijnt dat volgens NRC al jaren een compleet ingeburgerd gebruik te zijn. Hoe dat bij ons zit, weet ik niet.

Televisie heeft intussen veel van zijn oude magie verloren want met de huidige technologische mogelijkheden kan zowat iedereen zijn eigen programma in elkaar steken, gelijktijdig hoofdrolspeler en regisseur zijn. Kijk maar eens op Youtube. Voor productiehuizen is het al langer geen evidentie meer om de zitplaatsen vol te krijgen. Vooral niet voor programma’s waarin geen achterneef of rechtstreeks buurmeisje meedoet. Dus hoor je het publiek danig in de watten te leggen; zelfs als je dat publiek ook nog moet betalen voor de aanwezigheid. Zo deed de Nederlandse journalist Herman Roggeveen een tijdje geleden al een onderzoek bij acht programma’s naar de manier waarop toeschouwers in de watten werden gelegd en deed daarover verslag onder de noemer ‘Klapvee Keuring’ (te zien op zappen.blog.nl). Wat zijn voor die toeschouwers de meest doorslaggevende argumenten om zo’n programma uit te zitten? Wel, dat gaat van een warme ontvangst, over comfortabele stoelen en schone toiletten, tot de een boeiend programma en de hapjes achteraf. Vooral het aantal en de kwaliteit van de gratis aangeboden consumpties blijken een grote rol te spelen. Wie na de uitzending dan ook nog een pintje of een borrel mag achterover slaan in het bijzijn van de televisiesterren, en als er eventueel nog een selfie met die beroemdheden in zit, beleeft zowat de gelukkigste ogenblikken uit zijn/haar bestaan. Met een 8,5 op tien haalt Matthijs van Nieuwkerk (De Wereld Draait Door) de beste score omdat hij de aanwezigen het gevoel geeft erg welkom te zijn en dat je iets méér bent dan een decorstuk.

Eigenlijk weet ik niet of er bij ons ooit een dergelijk onderzoek is gedaan. Het laat me tussen haakjes ook wel ijskoud. Hoewel ik wel eens graag zou willen weten of Jo met de Banjo en/of Sven De Leijer (onze meest professionele publiekopwarmers/applausmeesters) tussen twee opnames door naar de meest nabij zijnde supermarkt moeten hollen om daar mensen te vragen of ze eventjes willen komen in de handen te klappen. Of andere kunstgrepen moeten toepassen om toch maar voldoende volk bijeen te krijgen.

In een heel ver verleden heb ik wel eens vernomen dat de Muntschouwburg een ‘claque’ inhuurde die geïnstrueerd werd na welke aria er toch wel verwacht werd dat er een ovatie mocht uitbreken. Die begon dan enthousiast te applaudisseren in de hoop dat zijn voorbeeld aanstekelijk werkte. Zelf is me dat nooit opgevallen maar je weet natuurlijk nooit. Soms krijg je, vanwege een verkeerde beeldwisseling van de regie of een te laat uitgevoerde camerazwenking, een druk gesticulerende Jo of Sven in beeld, om het publiek aan te sporen tot applaus, en dan denk je: zo’n ‘claque’ zal wel van alle tijden zijn.

Waarmee ik nog altijd niet begrijp waarom televisiezenders absoluut programma’s willen maken mét publiek erbij, laat staan dat ik snap waarom dat publiek er al even absoluut wilt bij zijn. Net zo min als ik ooit begrepen heb – en ooit zal begrijpen – wat mensen destijds bezielden om op vrijdagavonden naar het Moorinneken af te zakken. Die avond was mijn café zo’n beetje een afspraakplaats voor nogal wat televisiegezichten van wat toen nog de BRT heette. Dan kreeg je al om 19 u mensen over de vloer die zich luilekker installeerden in de hoop een glimp op te vangen van hun geliefkoosde televisievedette. Het zal wel van alle tijden zijn, moet je dan maar denken.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s