Taal is liefdevolle arbeid

springende vos
Na zeer veel hoofdbrekens en zeer intensieve strubbelingen met wat we ‘de digitale vooruitgang’ heten, slaag ik er uiteindelijk in om nu dagelijks De Morgen te kunnen lezen. Daar ben ik in beperkte mate blij mee. Soms schrijft Yves Desmet een verpletterende analyse, haalt Hans Vandeweghe de algemeen geldende sportpsychose onderuit, pent Hugo Camps nog steeds zijn barokke taal neer en heel nu en dan mag Ann De Craemer ook een stukje plegen.
Deze ochtend heeft ze me tot tranen toe bewogen met haar liefde voor onze Nederlandse taal. Ik zweer het, het water stond me in de ogen van ontroering. Ook bij een tweede en een derde lezing, telkens weer.
“Liefde is niet houden van. Je houdt van kip met appelmoes,” schreef Jaap Fisher ooit in een van zijn onvolprezen liedjes. Wel, voor Ann De Craemer is het Nederlands meer dan kip met appelmoes; voor haar is het ademen, onze taal is een moeder, een vaderland waaruit je nooit kunt emigreren.
Ik pleit schuldig. Veel te weinig heb ik van m’n moeder gehouden, veel te makkelijk heb ik m’n vaderland achter me gelaten. Och ja, nu en dan doe je een poging om te zijn als “een vis die niet weet dat hij in water zwemt”. Amateurisme in de hoogste graad, zeg maar, zoals ik ook amateur-historicus wil zijn, of amateur-levenskunstenaar. De onkunde (onwil misschien?) om tot de bodem te gaan, het constante inslaan van de weg van de minste weerstand.
En toch zo ontiegelijk veel van die taal houden dat het pijn doet. Elk regeltje dat je probeert te schrijven is een gevecht met grammatica en de juiste woordkeuze. Taal is zware arbeid maar wel een liefdevolle job.
Lees met mij mee en geniet met mij van de liefdesverklaring van Ann De Craemer aan het Nederlands, wat jouw en mijn taal is. De Morgen zal me wel vergeven dat ik hier geen copyright op gevraagd heb…

Apenstaartgeneratie. Betoeteren. Cryptokatholiek. Desalniettemin. Erbarmen. Fnuiken. Galmgat. Hagedisvis. Inzwelgen. Jennerig. Kakkestoemeleien. Loensen. Mieters. Nesteldrang. Ombiezen. Pergamijn. Quarantainesein. Rammenassen. Sleutelgatchirurgie. Tierlantijntjes. Uiterwaard. Verdoemenis. Weerlichten. XXL-truck. Yuppificatie. Zegepralen.

U vraagt zich af wat bovenstaande woorden in elkaars gezelschap doen? Voor elke letter van ons alfabet heb ik uit de nieuwe Dikke Van Dale een woord gekozen dat ik niet zou willen missen. Als u ze hardop leest, hoort u misschien net als ik hoe mooi het Nederlands is.

Het Italiaans is betoverend melodieus, klinkt het vaak, maar onze taal hoeft niet onder te doen. Omdat het onze moedertaal is, horen we haar echter niet altijd meer zingen – net zoals een vis niet weet dat hij in het water zwemt.

‘De taal is niet gans het volk, maar wel het enige vaderland waaruit we nooit kunnen emigreren’, schreef ik in mijn allereerste taalcolumn voor De Morgen – inmiddels al meer dan een jaar geleden. De moedertaal als blijvend vaderland: dat is het ouderpaar dat we tijdens deze allereerste Week van het Nederlands vieren.

En een tweede moeder is precies wat onze taal voor mij is. Ik grijp naar de schoonheid van haar woorden zoals ik vroeger op de arm van mijn moeder naar de glimmende kralen van haar halsketting graaide. De taal biedt me een troostende schouder wanneer ze op een herfstige valavond Paul van Ostaijens dichtregel ‘Nu is van Kalifornies goud de tijd’ in mijn hoofd doet dansen.

De taal kan me ook kwaad maken, omdat ze soms streng is en mij regels oplegt, waardoor ik ‘Californisch’ en niet ‘Kalifornies’ moet schrijven.

Zonder moeder worden we geen mens, maar ook niet zonder taal. Ferdinand de Tweede, een Duitse koning uit de 13de eeuw, liet voor een experiment een paar baby’s naar het hof komen. Ze werden verzorgd, maar niemand mocht tegen hen spreken. Het resultaat was ontredderend: alle baby’s stierven.

Taal is tot onze dood onze moedermelk – laat dat voor deze Week van het Nederlands maar mijn leuze zijn. ‘De taal behoort aan de vogels/ik ben te mens om te vliegen’, dichtte Gerrit Kouwenaar. Ik ben het niet met hem eens: de taal behoort aan de mens, en er is niets wat ik het voorbije jaar liever heb gedaan dan met mijn lezers boven het landschap van de Nederlandse taal te vliegen.


Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s